Een overlever is gestorven

Vmbouke00Rotterdam, dinsdag xe2x80″ Ik hoor dat Bouke Ylstra is overleden, zesenzeventig jaar oud. Droevig nieuws. Hij was al een tijdje ziek en ging deze zomer voor het eerst in lange jaren niet naar zijn huis in Frankrijk.

Voor een boek over Rotterdamse kunstenaars van boven de zestig maakte ik onderstaand interview met hem in het voorjaar van 2007.

Bouke Ylstra: xe2x80x98Ik ben altijd in beweging’

Leeftijd?
Bouke: Tweexc3xabnveertig, maar dan al heel lang!
Ik ben in het voorjaar vierenzeventig geworden. Ga je nou zitten lachen? Nee, maar dat is oud, hoor. Als je vroeger als twintigjarige hoorde dat iemand vierenzeventig was, dacht je toch: ga buiten spelen, ouwe lul!
Al je hele leven kunstenaar?
Ja. Ik ben vrij jong naar de academie voor beeldende kunsten in Rotterdam gegaan. Waarom jong? Omdat ik de hbs waar ik op zat niet afmaakte. Ik wilde kunstenaar worden, ik wilde tekenen, schilderen. Al vanaf mijn zevende, mijn achtste. Misschien nog wel eerder. Ik heb veel tekeningen gemaakt. Mijn vader schreef een dagboek, hij plakte mijn tekeningen in zijn dagboek. Er zijn nog tekeningen van toen ik vier was, vijf. Later, op de hbs: ik zat altijd te tekenen. Karikaturen van docenten, dan werd ik weer de klas uitgestuurd…
Herken je de kunstenaar van later in die vroege tekeningen?
Mijn handschrift of mijn thematiek…? Nee, dat durf ik niet te zeggen. Daar heb ik nooit over nagedacht. Ook nooit zo naar gekeken. Het is wel een interessante vraag. Weet je, met dat soort dingen zijn het vaak anderen, kunsthistorici of zo, die dat vaststellen. Ik vond het altijd ontzettend leuk om te tekenen. De periode dat ik op de academie zat…, het was fantxc3¡stisch om de dingen te doen die je kon en waarvan anderen ook vonden dat het er wel aardig uitzag… En dat je niet op zoxe2x80x99n middelbare school zat waar je werd doodgegooid met van alles en nog wat en waar je dingen moest doen die je absoluut niet zag zitten. Waar je ook te dom voor was wellicht of weet ik veel… Dxc3¡t alleen al was fantastisch. Het plezier dat mensen zagen dat je wat kon, is een belangrijk motortje in je doen en laten, denk ik. Toen ik als jongen van de academie kwam, had ik gelijk een tentoonstelling, wat zeg ik? Toen ik nog op de academie zxc3¡t had ik al tentoonstellingen, de eerste tentoonstelling in de kunststichting had ik bijvoorbeeld. Dat betekende dat er mensen waren xe2x80″ docenten, maar ook van buitenaf xe2x80″ die zagen dat het goed was… Ik lijk de Here Jezus wel… En dat applaus, of wat het is, dat is lekker, dat doet je gaan.
Het is heerlijk om het werk te doen waarvan je houdt en wat je ook een beetje kan. Nu is het wel zo dat heel veel beeldende kunstenaars die vaak talentvol zijn, soms zelfs briljant, het toch maar vijf jaar volhouden. Het is heel moeilijk om het vijftig jaar vol te houden.
Hoe heb jij dat gedaan?
Door heel gevarieerd te werken. Ik heb altijd drie pijlers gehad… het klinkt bruggenbouwersachtig… Ik gaf les, eerst in Eindhoven, vervolgens in Rotterdam en tenslotte in Amsterdam. Dat is xc3xa9xc3xa9n pijlertje. Dat deed ik xc3xa9xc3xa9n dag in de week, want ik vond niet dat ik afhankelijk mocht worden van het inkomen dat daaruit voortvloeide. Daarnaast heb ik altijd opdrachten gedaan en de derde pijler is de autonome beeldende kunst: het schilderen, het tekenen, het grafiek maken. Ik heb altijd gexc3xabxposeerd, ik heb echt xe2x80″ nou goed, het klinkt wat opschepperig, maar dat is het meeste wat ik zeg xe2x80″ honderden exposities gehad.
Wat is de motor van jouw kunstenaarschap?
De motor is dat je het niet kunt laten. Het is een verslaving. Ik ga xe2x80x99s ochtends naar mijn atelier. Wat doe ik dan? Tekenen. Dat doe ik in boeken. Dagboeken noem ik dat. Dat is een soort archief, tientallen heb ik ervan. Ik begin de ochtend niet met een groot schilderij. Je moet aanloopjes hebben. Mijn eerste aanloopje is dat ik mijn atelier aanveeg. Met een bezem. Dat is een ritueel. Daar fluit ik ook bij xe2x80″ ik kan haast niet meer fluiten, maar dat deed ik. Dan ga ik zitten en teken ik in zoxe2x80x99n boek. Wat? Wat ik gezien of beleefd heb, allerlei dingen. En pas xe2x80x99s middags komen die belangrijke grote schilderijen, begrijp je. Ik werk van negen tot vijf.
Als het over jouw autonome kunst gaat, waarvan kun je na die vijftig jaar zeggen: dit is overwegend mijn thema?
Ik heb nogal wat themaxe2x80x99s gehad. In de jaren zestig was dat ruimtevaart, toen actueel. Nu ben ik al langer dan tien jaar bezig met de dans, de tango. Ik ben eigenlijk altijd in beweging, en dat is dan ook meteen het thema: beweging.
Er is wel eens over mij gezegd dat ik illustratief bezig ben. In Amerika noemen ze dat narrative art. In Nederland wordt dat niet hoog ingeschat. Abstracte beeldende kunst, hoewel nu een beetje op zijn retour, wordt hier veel hoger aangeslagen. Plus dat kopers en verzamelaars het maar lastig vinden dat er een plaatje op staat. Die vinden het veel prettiger als het voorstellingloos is. Dat noem ik gekleurd behang. Nou ken ik mooie voorbeelden van gekleurd behang, maar het meeste is shit. In mijn ogen.
Je hebt kanker overleefd…
Nou…
…zeer ingrijpend…
Zeker.
Heeft dat invloed gehad op je werk?
Nou, eigenlijk ook niet. Aanvankelijk dacht ik van wel. Tekende ik wel eens een poppetje in bed met een infuus in zijn arm. Maar dat was niks natuurlijk. Dat was echt illustratieve rimram. Kijk, het is zo raar om van jezelf te zeggen, maar laat ik het toch maar zeggen: de levensvreugde die ik mijn hele leven heb gehad, heb ik nog steeds. Maar die moest ik wel even hervinden. Als je van je arts te horen krijgt dat je longkanker hebt, ben je dood. Ik leef nu met xc3xa9xc3xa9n long. Nu merk ik dat niet, maar als ik honderd meter moet lopen, moet ik even op de straat gaan liggen. Te weinig zuurstof. En dat is… klote van de bok! Maar voor de rest: zitten, ouwehoeren, zuipen…
Je werk is er niet donkerder door geworden?
Nee, nee, nee. Nee. Nee. Die breuk, hxc3xa8, in de levenswandel, zal niet zichtbaar zijn in het werk. Ik heb het wel geprobeerd, hoor, om de ernst van het leven, dood en het verval…, om daar een beeld bij te vinden. Maar het lukte mij niet.
Een te zonnig karakter?
Dat valt wel mee hoor, Josxc3xa9 denkt daar wel eens anders over. Maar in het werk wel, ja. Voor mij is de oppervlakte diep genoeg.

Foto Vincent Mentzel

Een gedachte over “Een overlever is gestorven

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s