Weg met Opzij Literatuurprijs

<!– /* Font Definitions */@font-face {font-family:"Times New Roman"; panose-1:0 2 2 6 3 5 4 5 2 3; mso-font-charset:0; mso-generic-font-family:auto; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:50331648 0 0 0 1 0;}@font-face {font-family:"Gill Sans"; panose-1:0 2 11 5 2 2 1 4 2 2; mso-font-charset:0; mso-generic-font-family:auto; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:50331648 0 0 0 1 0;} /* Style Definitions */p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {mso-style-parent:""; margin:0cm; margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman"; mso-ansi-language:NL;}table.MsoNormalTable {mso-style-parent:""; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman";}@page Section1 {size:595.0pt 842.0pt; margin:72.0pt 90.0pt 72.0pt 90.0pt; mso-header-margin:35.4pt; mso-footer-margin:35.4pt; mso-paper-source:0;}div.Section1 {page:Section1;}–>

WegRotterdam, woensdag<!– /* Font Definitions */@font-face {font-family:"Times New Roman"; panose-1:0 2 2 6 3 5 4 5 2 3; mso-font-charset:0; mso-generic-font-family:auto; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:50331648 0 0 0 1 0;} /* Style Definitions */p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {mso-style-parent:""; margin:0cm; margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman"; mso-ansi-language:NL;}table.MsoNormalTable {mso-style-parent:""; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman";}@page Section1 {size:612.0pt 792.0pt; margin:72.0pt 90.0pt 72.0pt 90.0pt; mso-header-margin:36.0pt; mso-footer-margin:36.0pt; mso-paper-source:0;}div.Section1 {page:Section1;}–>xe2x80″ De OpzijLiteratuurprijs, de jaarlijkse prijs voor het beste literaire werk van eenNederlandstalige schrijfster, is gisteravond op het Vrouwenboekenbal uitgereiktaan Minke Douwesz. Haar vuistdikke, tweede roman Weg was naar het oordeel van dejury het beste van de zes genomineerde boeken.

Toevallig heb ik geen van die andere boeken (Ruw van MarieKessels, Zondagavond van Vonne van der Meer, De mooiste dagen zijn hetergst van Anke Scheeren, De spelers van Manon Uphoff en Vissenredden van Annelies Verbeke) gelezen, maar wel Weg.

Mijn recensie verscheen in HP/De Tijd van 15 mei 1009. Had ik gelijk ofniet?



Wodkaen harde muziek


Erbestaan boeken zijn die je met spijt dichtslaat omdat je van de personages bentgaan houden, goede vrienden die in je leven zijn gekomen, met wie je een tijdjelief en leed heb gedeeld maar van wie je, als het boek uit is, nooit meer ietszult horen. Zit het hem in dat delen van lief en leed, met name in het delen, want hoe betrekkelijk ook xe2x80″ jekunt een romanfiguur nooit deelgenoot maken van jouw leven zoals dat andersom perdefinitie wel het geval is xe2x80″ in het hoofd van de lezer komt een roman tot levendoordat hij het beschrevene inkleurt met eigen ervaringen. Maar dan nog: hetkan nooit louter om herkenning gaan.

Het isbegin april als we kennismaken met Edith Heringa, als gynaecoloog verbonden aaneen academisch ziekenhuis. Ze tikt juist de laatste zin van haar dissertatieover eetstoornissen bij meisjes. Haar hypothese is dat eetstoornissen alsboulimie en anorexia worden veroorzaakt door angst voor seks. Haar vriendinNorma vraagt gexc3xafrriteerd om aandacht: de hondmoet verzorgd.

Hetwrikt in hun relatie, daarover laat schrijfster Minke Douwesz vanaf de eerstebladzijde van haar tweede roman Weg geen twijfel bestaan.

Bijnazeshonderd bladzijden en drie maanden later is Norma weg, maar zonder slag ofstoot is dat niet gegaan. Letterlijk deelt ze het gezamenlijke bezit in twee.Een doormidden gezaagde kledingkast is nog wel te gebruiken, maar niemand heeftiets aan gehalveerde cdxe2x80x99s. Ze weigert het huis op het platteland, bezit vanEdith, te verlaten en verschanst zich in wat zeven jaar lang de gedeeldeslaapkamer was.

Zeshonderdbladzijden lezen over het bexc3xabindigen van de liefdesrelatie tussen twee vrouwen:het hoort erbij en je kunt erbij blijven zitten, maar het leek mij op voorhandeen flinke klus. Toch duurde het niet lang of ik kon het boek niet meerwegleggen. Ik raakte verknocht aan Edith. Vanuit haar perspectief wordt hetverhaal verteld: hxc3¡xc3¡r gedachteleven wordt ontleed,we weten hoe zij reageert op het gedrag van anderen en hoe zij ziet hoe anderenreageren op haar. De lezer die sympathie voor haar voelt, moet zich er dus welvan bewust zijn dat hij een eenzijdige kijk krijgt op de hoofdpersoon.

Deschrijfster kan in dit verband worden kwalijk genomen, dat zij het contrasttussen sympathiek en onsympathiek, goed en kwaad zo u wilt, te karikaturaalvoorstelt. Edith is een intellectuele vrouw die Oorlog en vrede leest en van de muziek vanHandel houdt, Norma hangt hele avonden voor de tv, ze rookt en drinkt en als zemuziek draait doet ze dat vooral hard. Zij is een militante vegetarixc3xabr,
doorhaar eet Edith geen vlees. De ene vrouw is actief, de andere passief; rationeelversus emotioneel, beheerst versus onbesuisd. Orde, althans nagestreefde orde,tegenover chaos.

Gekgenoeg neemt, naarmate het boek vordert, Edith sommige verfoeide gewoonten vanhaar gewezen vriendin over: ze zet zich aan de wodka en in de luid gespeeldemuziek van The Verve vindt ze troost.

Opzichzelf een dun gegeven: mensen gaan wel vaker uit elkaar. Bijna nooit gebeurtdat in alle redelijkheid. In Weg speelt terloops de moord op Pim Fortuyn een rol, meerals een aanduiding van de tijdgeest dan als een scherpe datering. De politiekeontwikkelingen in het Nederland van 2002 doen er in het verhaal nauwelijks toe.Wel is er de suggestie dat Norma meer weet van de afgebrande kippenschuur vande buren. De politie komt zelfs aan de deur.

Douweszhanteert een realistische stijl die Voskuiliaans aandoet. Mooischrijverij is erniet bij. Het taalgebruik is xe2x80″ vreemd om te zeggen bij zoxe2x80x99n hoeveelheid tekst xe2x80″efficixc3xabnt, kil haast, maar dan weer heel precies en in zekere zinhypnotiserend. Dat laatste verklaart des lezers spijt als na bladzijde 575 hetboek uit is. Gaandeweg is hij in een cadans geraakt, nu is de betoveringverbroken.

MinkeDouwesz: Weg. Van Oorschot, xe2x82xac 25.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s